Alkohol a rak – dlaczego WHO mówi, że nie ma „bezpiecznej dawki”
- William Slivinsky
- 6 lut
- 3 minut(y) czytania
Zaktualizowano: 6 lut
Pisząc o alkoholu i raku, czuję szczególną odpowiedzialność. To temat, który łatwo może zabrzmieć jak straszenie albo moralizowanie, a to rzadko komukolwiek pomaga. Jako terapeuta widzę, że znacznie ważniejsze od lęku jest zrozumienie mechanizmów, które sprawiają, że ludzie wracają do picia – nawet po dłuższym czasie abstynencji.
Ma to ogromne znaczenie, ponieważ wiele osób porównuje się z tymi, którzy piją „z umiarem”. W takim porównaniu łatwo poczuć się innym, gorszym, „nienormalnym”. To z kolei bywa początkiem myśli: „skoro nie piłem, to może teraz mogę zrobić test i udowodnić, że jestem normalny”. Z mojego doświadczenia wiem, że właśnie ten moment bardzo często prowadzi do powrotu do picia.
Alkohol a rak - Co to właściwie znaczy: „alkohol powoduje raka”?
Dla wielu osób to zdanie brzmi zaskakująco. Alkohol kojarzy się raczej z relaksem, spotkaniami, kulturą. Tymczasem z perspektywy medycyny sprawa jest dość jednoznaczna.
Alkohol — a dokładniej etanol i jego metabolit, aldehyd octowy — jest substancją rakotwórczą. Został zaklasyfikowany jako czynnik rakotwórczy grupy 1, czyli tej samej, do której należą m.in. azbest czy dym tytoniowy. To nie jest opinia ani pogląd. To wniosek oparty na dziesiątkach lat badań epidemiologicznych.
Dlaczego WHO mówi, że nie ma „bezpiecznej dawki”?
W rozmowach terapeutycznych bardzo często słyszę:
„Ale przecież ja piję mało. Lampka wina, czasem dwie.”
To myślenie jest zrozumiałe. Przez lata funkcjonowało przekonanie, że niewielkie ilości alkoholu są neutralne albo nawet korzystne. Dziś wiemy, że w kontekście nowotworów nie istnieje próg, poniżej którego alkohol przestaje mieć znaczenie.
Badania pokazują, że:
ryzyko niektórych nowotworów, szczególnie raka piersi, rośnie już przy niskim spożyciu alkoholu,
każda kolejna dawka zwiększa ryzyko stopniowo, a nie skokowo,
brak picia alkoholu zawsze oznacza najniższe możliwe ryzyko.
WHO nie mówi więc: „każdy, kto pije, zachoruje”.Mówi: jeśli chodzi o nowotwory, nie ma dawki alkoholu, którą można by uznać za bezpieczną.
Jakie nowotwory są związane z alkoholem?
Alkohol zwiększa ryzyko m.in.:
raka piersi,
raka jelita grubego,
raka wątroby,
raka przełyku,
raka jamy ustnej i gardła.
Szczególnie poruszające jest to, że w przypadku raka piersi duża część przypadków dotyczy kobiet, które piją niewielkie ilości alkoholu i nie postrzegają swojego picia jako „problemu”.
To właśnie dlatego narracja oparta wyłącznie na „umiarze” bywa myląca.
Dlaczego tak mało o tym wiemy?
To pytanie pojawia się bardzo często — i jest w pełni zasadne.
Z mojej perspektywy terapeutycznej wynika to z kilku nakładających się czynników:
alkohol jest społecznie akceptowany i kulturowo oswojony,
przez lata komunikaty zdrowotne były niejednoznaczne,
na butelkach alkoholu nie ma wyraźnych ostrzeżeń o ryzyku nowotworów,
temat bywa trudny i niewygodny społecznie.
W efekcie wiele osób dowiaduje się o związku alkoholu z rakiem dopiero wtedy, gdy dotyka on ich samych lub kogoś bliskiego.
Co zrobić z tą wiedzą?
W tym miejscu bardzo ważne jest dla mnie jedno: nie chcę mówić ludziom, co mają robić. Każdy ma swoją historię, swoje tempo i swoje zasoby. Decyzje dotyczące alkoholu są często splecione z emocjami, relacjami i tożsamością.
Uważam jednak, że:
świadomość jest pierwszym krokiem,
decyzja bez pełnej informacji nie jest w pełni wolna,
porównywanie się z osobami pijącymi „normalnie” bywa pułapką,
normalizowanie niepicia jest równie ważne jak mówienie o umiarze.
Dla mnie osobiście ta wiedza była jednym z czynników, które doprowadziły do porzucenia mojej relacji z alkoholem. Nie z lęku ani z potrzeby udowodnienia czegokolwiek, ale jako spokojna decyzja oparta na faktach.
Na zakończenie
Ten tekst nie jest wezwaniem do natychmiastowej zmiany. Jest zaproszeniem do przyjrzenia się faktom, które przez lata były pomijane lub bagatelizowane.
Jeśli pijesz — to informacja, nie wyrok.Jeśli nie pijesz — to potwierdzenie, że ta decyzja ma solidne podstawy zdrowotne.Jeśli żyjesz obok osoby pijącej — to może pomóc zrozumieć, dlaczego temat alkoholu wykracza poza „kwestię wyboru”.
W kolejnych tekstach będę pogłębiać te wątki dalej — spokojnie, krok po kroku.
Jeśli ten tekst poruszył coś ważnego albo zostawił pytania, możesz zostawić komentarz lub napisać do mnie. Odpowiem spokojnie i uważnie.
Komentarze